Năm 2025, tôi dùng AI ở kiểu đơn giản nhất: mở Claude, hỏi một câu, copy câu trả lời về dùng. Lần sau lại từ đầu — nó không nhớ lần trước tôi đã sửa gì, ghét tone nào, chọn cấu trúc nào. Mỗi cuộc hội thoại là một tờ giấy trắng.
Đa số chúng ta dừng ở đó. Hữu ích, nhưng cách mình làm việc không khá lên, vì phải giảng lại cho AI từ đầu mỗi lần. Có ba cấp độ dùng AI cả thảy — và tôi kẹt ở cấp thấp nhất khá lâu mà không nhận ra.
Cấp độ 1 — Open loop. Hỏi, AI trả lời, tôi tự quyết bước tiếp. Không có gì được giữ lại sau câu trả lời, nên cách tôi làm việc vẫn y nguyên sau cả trăm câu hỏi. Tốt cho tra cứu và viết nháp nhanh — nhưng chỉ dừng ở đó.
Cấp độ 2 — End-to-end workflow. Tôi mô tả một lần: input là gì, các bước nào, ràng buộc ra sao, output thế nào — rồi đóng tất cả thành một quy trình chạy lặp lại được. Với CoreLearn, đó là một skill viết nháp newsletter: nó lấy những quan sát tôi đã ghi, bám đúng bộ quy tắc văn phong của tôi, trả ra một bản nháp đặt sẵn vào đúng chỗ.
Đỡ hẳn việc lúc nào cũng phải mở một trang trắng trơn. Nó giúp tôi năng suất — tiết kiệm thời gian mỗi lần tôi muốn viết bài. Nhưng tới lần thứ mười, tôi vẫn ngồi sửa bốn mươi phút, y như lần đầu. Bộ quy tắc chỉ chứa những gì tôi viết sẵn; nó không học từ chính những lần tôi vừa sửa. Tôi gần như bỏ nó.
Cấp độ 3 — Closed loop. Đây là giai đoạn học và tối ưu từ những sai lầm. Sau mỗi lần tôi sửa xong một bản nháp, một bước tự động so bản AI viết với bản tôi đã sửa và rút ra điểm khác: từ bị thay, câu mở bị xóa, ví dụ bị đổi. Nếu một kiểu sửa lặp lại từ ba lần trở lên, AI sẽ tự ghi vào bộ quy tắc — kiểu như: "đừng mở bằng câu hỏi tu từ", "đổi ẩn dụ kiểu công ty sang ví dụ cá nhân". Tới lần thứ mười một, bản nháp AI đã mang sẵn ba mươi điều tôi từng sửa. Thời gian ngồi sửa rớt từ bốn mươi phút xuống mười hai.
Cùng skill, cùng prompt, cùng model. Khác ở chỗ hệ thống nhớ về tôi, không chỉ nhớ việc nó cần làm.
Cấp độ 2 tiết kiệm thời gian mỗi lần tôi bắt đầu viết. Cấp độ 3 thì mỗi lần viết nhanh hơn lần trước — như một viên tuyết lăn, mỗi vòng to thêm một chút. Nhưng nó chỉ lăn được khi AI nhớ về bạn: biết bạn ghét cách nói nào, hay sửa kiểu gì, chọn cấu trúc nào. Không có những thứ đó, chẳng có gì để lăn.
Nếu bạn đang ở cấp một: tối nay, ghi lại ba lần gần nhất bạn sửa cách-viết của AI vào một file, rồi lần sau dán nó vào đầu cuộc trò chuyện. Đó là cấp hai ở mức tối giản. Khi quen tay, nhờ Claude gói file đó thành một skill chạy lặp lại — vậy là bạn đã lên cấp hai đầy đủ.
Đừng dạy lại AI từ đầu mỗi sáng. Hãy để nó nhớ bạn hàng ngày.
