Hiểu REST API qua ví dụ tiệm kem

Playbook này dành cho ai?

Bạn nghe đồng nghiệp nói "gọi API", đọc tài liệu thấy "REST endpoint", hoặc muốn hiểu cách ứng dụng web giao tiếp với server — nhưng mỗi lần tra Google thì gặp toàn thuật ngữ chồng thuật ngữ. Bạn không cần viết code, chỉ cần hiểu REST API đủ để nói chuyện được với đội kỹ thuật hoặc tự tin hơn khi đọc tài liệu sản phẩm.

Bạn sẽ đạt được gì?

• Hiểu REST API là gì và tại sao gần như mọi ứng dụng web đều dùng nó
• Phân biệt 4 thao tác CRUD (tạo, đọc, sửa, xóa) và HTTP method tương ứng: GET, POST, PUT, DELETE
• Đọc một endpoint URL như /api/flavors/1 và biết nó trỏ đến tài nguyên nào
• Nhìn một request/response mẫu dạng JSON và hiểu từng phần trong đó
• Biết tại sao REST API phổ biến: chuẩn hóa, stateless, và caching

Bạn cần chuẩn bị gì?

• Không cần cài đặt phần mềm hay tạo tài khoản nào

Bức tranh toàn cảnh

Mỗi ngày bạn mở Shopee xem giá sản phẩm, lướt Facebook đọc bài mới, hay mở Google Maps tìm đường — tất cả những thao tác đó đều đang gọi REST API mà bạn không biết. Điện thoại của bạn không tự lưu hết dữ liệu của Shopee hay Facebook. Nó gửi một yêu cầu đến server, server trả dữ liệu về, rồi ứng dụng hiển thị cho bạn.

Vấn đề không phải REST API phức tạp. Vấn đề là hầu hết tài liệu giải thích nó bằng ngôn ngữ dành cho lập trình viên, trong khi bản chất của nó đơn giản như khi bạn gọi món ở quán ăn: bạn nói cho nhà bếp biết bạn muốn gì (request), nhà bếp làm xong rồi bưng ra cho bạn (response).

REST là viết tắt của Representational State Transfer — nghe thì phức tạp, nhưng thực tế nó chỉ là một bộ quy tắc chuẩn để hai phần mềm nói chuyện với nhau qua internet. "RESTful" nghĩa là một dịch vụ web tuân theo bộ quy tắc này. Hãy hình dung một tiệm kem có website để khách xem vị kem nào đang bán và nhân viên cập nhật menu mỗi ngày. Website đó không tự biết tiệm đang bán gì — nó phải hỏi server, và cách nó hỏi chính là REST API.